Turan Dursun Kulleteyn

Kulleteyn Turan Dursun’un ilk çocukluk yıllarını anlattığı otobiyografik romanıdır. Küçük yaşta dini eğitim alması için bir kürt köyüne yollanan Türko’nun hikayesidir.

Kitaba ismini verilen Kulleteyn, iki kulle (yaklaşık 13 ton) su demektir. Şafii mezhebine göre durağan bir suyun temiz sayılabilmesi için bu miktarda olması yeterliydi. İçinde ne olduğu önemli değildi, pislikle dolu olsa bile 13 tonluk suya sahip olması onun temiz olmasının göstergesi kabul edilirdi. Bu sudan abdest alınır, yemek için su alınır, el yüz yıkanır, çamaşır yıkanır… Tüm bunlar aynı suyun içinde, sadece miktarı yeterli diye, şeriat böyle emrettiği için yapılırdı.

Turan Dursun Kulleteyn İnceleme

Türko’nun dini eğitim alması için gönderildiği Kürt köylerindeki Şafiiler ve Hanefilerin birlikte yaşaması, Şafiilere göre haram olan şeylerin Hanefilerce haram olmaması, dini uygulayış şekillerindeki farklılıklar, Türko’nun kafasını en çok karıştıran konulardır.

Türko’nun Kürt şeyhlerinden aldığı dini eğitimi sorgulayışını, içindeki çelişkileri anlatışını, ağa, şeyh ve molla üçlüsünün din yoluyla insanları nasıl etkilediğini, Anadolu köylerinin sıcaklığını ve samimiyetini bir çocuk gözüyle okutuyor Turan Dursun. Akılda kalan detaylar var; örneğin soğuktan ölmek üzere olan bir köpeğin şafii mezhebince haram sayıldığından ellenememesi, dolayısıyla camiye sokulamaması, bu yüzden cami dışında üzerine bir örtü örtülmesi ve ölüşünün Türko’yu etkilemesi.. Livata yapan iki fakiyi yakalayan Türko’nun susturulması.. Ahırlarda, hayvan pislikleriyle yan yana din kitaplarını anlamaya çalışması ve bu azimle yaşıtlarını bir bir geride bırakması.. Köpeğin girdiği su pis sayıldığından, Kulleteyn’e düşen köpek yüzünden tüm suyunun boşaltılmak zorunda kalınması.. Daha bir çok anı, bir film izlercesine betimleniyor kitapta.

kulleteyn

Parantez içlerine yabancı kelimelerin anlamlarını koyarak, konuşmaları anlaşılır kılmış yazar. Oldukça akıcı ve sürükleyici bir şekilde ilerliyor, bu da sıkılmak şöyle dursun, okuma sürecine ayrı bir merak duygusu kazandırıyor.

Turan Dursun’un diğer yaşlarına ait kısımlarını anlatan kitapları yani Kulleteyn’in devamı, ölümünden sonra yok edilmiş. Bu yüzden aynı bakış açısının gelişimini izlemek güçleşiyor.

Turan Dursun, bilindiği gibi dini eğitim aldıktan yıllar sonra din konusundaki tüm fikirlerini değiştirmiş bir insan. Bu yüzden toplumun büyük bir kısmı tarafından reddedilmiş ve suikasta uğramış.

Din alimi olma yolundaki bir çocuğun gözünden, şeriatı ve uygulanışını çok sade bir şekilde anlatan bu kitabı sevdim. Farklı görüşler bakış açısını genişletir, daha geniş bir perspektif sağlar. Bu bakımdan okunmasını öneririm.

Keyifli okumalar.

Add a Comment

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

*

Blogumu beğendiyseniz sosyal medyada paylasabilirsiniz.: )

  • Follow by Email
  • Facebook
    Facebook
  • Google+
    Google+
    http://www.dongusel.net/turan-dursun-kulleteyn">